Sống giữa cảnh ngộ khắc khe gây ra bởi người và bởi trời, người anh hùng mạc lộ không nở trốn đời, vẫn khát khao sống, vẫn không một giây phút nào lìa đạo. Nghĩa là với cuộc đời biển dâu, với cặp mắt mù lòa, cụ Ðồ Chiểu vẫn thấy mình là một người vui với đạo, vẫn cố tình đem chút hơi sức tàn mà giúp ích cho đời. Một hơi thở hãy còn thì trái tim nóng ấy vẫn chưa chịu nguội.
Ðọc Ngư Tiều Y Thuật Vấn Ðáp ta sẽ thấy một ông già đạo mạo, chân xếp bằng tay chấp vào bụng, mái tóc trắng bơ phờ và